සමකය ආසන්නයේ සාගර ජලයේ උෂ්ණත්වය ඉහල යාමෙන් සමකාසන්න රටවල සුළි කුණාටු ඇති විය හැකිද?

දිනපතා සත්‍ය කරුණු දැන ගැනීමට අපගේ WhatsApp චැනලයටමෙතනින් එකතුවන්න.

ශ්‍රී ලංකාවට බලපෑ “ඩිට්වා” සුළි කුණාටුව සම්බන්ධයෙන් හුවමාරු වන බොහෝ සමාජ මාධ්‍ය සටහන් මහජනතාව නොමඟ යවන සුළු ඒවා වනවා. එවැනි සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් සම්බන්ධයෙන් අප විසින් සිදු කළ කරුණු පරීක්ෂාවක් මේ,

සමාජ මාධ්‍ය සටහන් (Social Media Posts) :

“ ඩිට්වා, සෙන්යාර් සහ කොටෝ වැනි සුළි කුණාටු සමකය අසල ඇති විය හැක්කේ ඇයි?
සාමාන්‍යයෙන්, සමකය අසල සුළි කුණාටු ඇති විය නොහැක. සුළි කුණාටු භ්‍රමණය වීමට කොරියෝලිස් ආචරණය (පෘථිවියේ භ්‍රමණය) නම් බලයක් අවශ්‍ය වේ. සමකය අසල (0°–5° අක්ෂාංශ), මෙම බලය ඉතා දුර්වලයි. එබැවින් දශක ගණනාවක් තිස්සේ, සුළි කුණාටු ඇති වූයේ නැත, නැතහොත් එහි අතිශයින් දුර්ලභ විය. දින කිහිපයක් ඇතුළත අපි බලවත් කුණාටු තුනක් – ඩිට්වා, සෙන්යාර් සහ කොටෝ – සමකය දිගේ කෙළින්ම පාහේ නැඟී යනු දුටුවෙමු, විශේෂඥයින් වරක් පැවසූ දෙයක් ” සිතාගත නොහැකි ය.” අපි ආරක්ෂිත යැයි සිතූ මෙම සාගර ජලයම., දැන් විශාලතම තර්ජනය ජනනය වන ස්ථානයයි.”
ඇයි? මක්නිසාද යත් අප වටා ඇති සාගර කිසිදා නොවූ විරූ ලෙස රත් වන බැවිනි. දැන් සමකය අසල සාගර උෂ්ණත්වය ඉතා ඉහළයි” යනුවෙන් සඳහන් කරමින් සමාජ මාධ්‍ය සටහනක් හුවමාරු වී තිබුණා.

 Facebook | Archived

Fact Check (කරුණු විමර්ශනය කිරීම) :

මෙම සටහන නොමඟ යවන සුළු එකක් ලෙස හඳුනා ගත හැකි අතර, සුළි කුණාටු වලට භ්‍රමණය වීමට කොරියෝලිස් ආචරණය (පෘථිවියේ භ්‍රමණය) අවශ්‍ය වන අතර සාමාන්‍යයෙන් සමකය ආසන්නයේ සුළි කුණාටු ඇති වීම කලාතුරකින් සිදු වන බව සත්‍යයක් වනවා. නමුත් සාගර ජලය උණුසුම් වූ පමණින් එම උණුසුම් ජලයට පමණක් සුළි කුණාටු වලට අවශ්‍ය භ්‍රමණය නිර්මාණය කිරීමට නොහැකියි. මේ වන විට සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය ≥28 °C සහ ඊට ඉහළ ගොස් ඇත, 26.5 °Cක සුළි කුණාටු ඇති වීමට බලපාන අවම උෂ්ණත්ව සීමාව මීට පෙර ද ඉක්මවා ගොස් තිබෙනවා. එබැවින් සාගර ජලය උණුසුම් වීමෙන්ම සමකය ආසන්නයේ කුණාටු ඇති නොවන බව පැහැදිලි වනවා. එසේම සමකය ආසන්නයේ සුළි කුණාටු සංඛ්‍යාව මෑතකදී ඉහල ගොස් ඇති බවට ද පැහැදිලි සාක්ෂි නැහැ.

කෙසේ වෙතත්, පොසිල ඉන්ධන දහනය කිරීමෙන්, හරිතාගාර වායු ඉහළ යාම හේතුවෙන් ලෝකයේ සාගර සහ වායුගෝලය වේගයෙන් උණුසුම් වන විට, නිවර්තන සුළි කුණාටු වඩාත් තීව්‍ර වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙයට හේතුව සුළි කුණාටු උණුසුම් සාගරවලින් ශක්තිය ලබා ගැනීමයි

අප සොයාගත් දේ

නිවර්තන සුළි කුණාටු උණුසුම් සාගර ජලයෙන් ශක්තිය ලබා ගන්නා අතර සුළි කුණාටු භ්‍රමණය වීමට අඩු පීඩන පද්ධතියක් අවශ්‍ය වේ. කෙසේ වෙතත්, පෘථිවියේ භ්‍රමණය හේතුවෙන් ඇති වන කොරියොලිස් බලය, සමකයේ දී ශුන්‍ය වේ. කාලගුණ විද්‍යාඥයින් සඳහන් කරන්නේ “සමකයෙන් 5°ක් තුළ සුළි සුළං කලාතුරකින් සෑදෙන” බවයි, මන්ද ඒවා භ්‍රමණය වීමට “ප්‍රමාණවත් කොරියොලිස් බලයක්” එහි නොමැති බැවිනි. වාර්තා වන සියලුම සුළි සුළං 0°–5° අක්ෂාංශ වලට බොහෝ දුරින් ආරම්භ වී ඇත. සාගර වල උණුසුම් ජලය සුළි සුළං සඳහා ඉන්ධන බවට පත් වන නමුත් එය සුළි සුළං සඳහා භ්‍රමණය ජනනය නොකරයි. ඉහළ සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් පෘථිවියේ කොරියොලිස් බලය වැඩි නොවේ. එය අක්ෂාංශ මත පමණක් රඳා පවතී. මේ අනුව, සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම “කොරියොලිස් බලය ශක්තිමත් කරයි” හෝ සමක ආසන්නයේ සුළි සුළං සක්‍රීය කරයි යන ප්‍රකාශය අසත්‍යයකි. වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, ප්‍රමාණවත් කොරියොලිස් ආචරණයකින් තොරව මුහුද කෙතරම් උණුසුම් වුවද, කුණාටුවකට සමකය අසල සුළි සුළං ව්‍යුහය වර්ධනය කළ නොහැක.

අනෙකුත් සාගර ද්‍රෝණිවලට වඩා ඉන්දියන් සාගරය වේගයෙන් උණුසුම් වී ඇති අතර, පර්යේෂකයන් වාර්තා කරන්නේ නිවර්තන ඉන්දියන් සාගරයේ සමහර කොටස් මෑත වසරවලදී 30–32 °C දක්වා ළඟා වී ඇති බවයි. සුළි කුණාටු ඇතිවීමට ආසන්න අවම අගය ලෙස 26.5 °C දක්වා ඇත. කෙසේ වෙතත්, මීට පෙර පවා සමක ආසන්න මුහුද  වසර පුරා එම සීමාව ඉක්මවා ගියේය. එබැවින් සාගර මතුපිට උණුසුම් වීමෙන් පමණක් කුණාටු ඇතී නොවේ. 

2001 දී ~1.4°N හි ඇති වූ වමෙයි සුළි කුණාටුව සහ 2025 දී ~3.8°N හි අති වූ සෙන්යාර් සුළි කුණාටුව වැනි මෑත කාලීන සමක කුණාටු කිහිපයක් සුවිශේෂී ලෙස හඳුනා ගත හැකිය. එසේ වුවද 0–5° යන අක්ෂාංශයේ නිතර සුළි සුළං උත්පාදනය වීමේ ප්‍රවණතාවක් නොමැත. උතුරු ඉන්දියන් සාගරයේ මෑතකදී කරන ලද අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ අඩු අක්ෂාංශ කුණාටු වලට සාපේක්ෂව මධ්‍යම අක්ෂාංශ සුළි කුණාටු බහුලව දක්නට ලැබෙන බවයි: 1951–1980 සහ 1981–2010 කාලය අතර, 5°–11° N අතර ආරම්භ වන සුළි කුණාටු සංඛ්‍යාව 43% කින් පමණ අඩු විය. එම පහත වැටීමට බොහෝ දුරට හේතු වූයේ පැසිෆික් දශම දෝලනය, සුළං කප්පාදුව වැනි ස්වාභාවික හේතූන් මිස සාගර මතුපිට උණුසුම වැඩිවීමම නොවේ. ඒ අනුව පැහැදිලි වන්නේ දේශගුණික ආකෘති මඟින් සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය වැඩි වීම නිසාවෙන් සුළි කුණාටු වල වැඩිවීමක් ප්‍රක්ෂේපණය නොකරන බවයි.

ආසියාවේ මෑත කාලීනව ඇති වූ දුර්ලභ සමක සුළි කුණාටු ක්‍රියාකාරී අභිසාරී කලාප සහ සමක තරංග වැනි අසාමාන්‍ය කාලගුණික රටා මගින් මෙහෙයවනු ලැබූ බව විද්‍යාඥයින් අවධාරණය කරයි. IPCC කතුවරිය වන රොක්සි කෝල් සඳහන් කළ පරිදි, උණුසුම් මුහුද එම කුණාටු හරහා වැඩි තෙතමනයක් රැගෙන යාමට උපකාරී වී ඇති බවයි. “උණුසුම් සාගර ජලය මඟින් වායුගෝලයට වැඩි තෙතමනයක් සපයන අතර උණුසුම් වායුගෝලයක් දිගු කාලයක් වැඩි තෙතමනයක් රඳවා ගනී. එහි ප්‍රතිඵලය වන්නේ මෝසම් සහ සුළි කුණාටු මගින් කෙටි කාලීන තද වැසි ඇතිවීමයි. 

අනාගතයේ කුමක් සිදුවේද?

දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් සුළි සුළං ඉතා ශක්තිමත් වීමට, සහ කුණාටු මාර්ග වෙනස් වීමට ඉඩ ඇති නමුත්, සමකය ආසන්නව කුණාටු ඇතිවීම අවහිර කරන මූලික භෞතික විද්‍යාවේ නියමයන් එයින් අහෝසි නොවේ. විශේෂඥයන්ට අනුව , සමකාසන්නයේ කුණාටු සංඛ්‍යාව වැඩි වීමට සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය වැඩි වීම හේතුවක් වුවත් එයට අමතරව Pacific Decadal Oscillation හි ධන ආරෝපිත වීම වැනි හේතූන්ද බලපානවා. එසේ වුවද, එවැනි කුණාටු අතිශයින් දුර්ලභ වනු ඇත. 

ඒ නිසා, කාලගුණ වෙනස්වීම නිසාවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ හෝ සමකාසන්නයේ නිරන්තරයෙන් කුණාටු ඇතිවෙනවා යන ප්‍රකාශ මේ වනතුරු විද්‍යාත්මක සනාථ වී නැහැ.නමුත්,  සාගර මතුපිට උෂ්ණත්වය වැඩි වීම නිසා ඇතිවන ශක්තිමත් කුණාටු මගින් දැඩි වර්ෂාපතනයන් ඇති කිරීමට හැකි බව සැබෑවක්.

එබැවින්, ශ්‍රී ලංකාව හා අසල්වැසි රටවලට කුණාටු තත්වයන් මත ඇතිවන ගංවතුර තත්වයන්ට මුහුණ දීමට සිදු වුවද, සමකය ආසන්නයේ  සාගර උෂ්ණත්වය වැඩිවීම පමණක් හේතු කරගෙන කුණාටු ඇති වන බව අපේක්ෂා නොකෙරේ, එහෙත්, ඇතිවන කුණාටු ශක්තිමත් වීමේ ප්‍රවණතාවය මේ හරහා ඇති වේ.

Climate Fact check : Fact Check: Can Cyclones Form Near the Equator as Oceans Warm?

අපගේ කරුණු විමර්ශන පිළිබඳ තොරතුරු දැන ගැනීමට එක්වන්න

Facebook| Twitter| Instagram| Google News| TikTok